SAKARYA - Deprem kuşağında yer alan Türkiye için hayati önem taşıyan bir teknolojik gelişme Sakarya Üniversitesi'nden geldi. SAÜ Fen Fakültesi Matematik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Hidayet Hüda Kösal'ın öncülüğünde hazırlanan yerli deprem erken uyarı yazılım projesi, TÜBİTAK-1005 programı kapsamında resmi olarak desteklenmeye hak kazandı.
Yerli ve Yenilikçi Çözüm: Sismik Gürültüye Son
Projenin temel amacı, deprem erken uyarı sistemlerinde karşılaşılan en büyük engellerden biri olan "sismik gürültüleri" gerçek zamanlı olarak temizlemek. Eliptik kuaterniyon tabanlı geliştirilen bu özel matematiksel yöntem, sismik kayıtların fiziksel özelliklerini bozmadan işliyor. Bu sayede, depremin ilk habercisi olan P dalgaları çok daha net ve hızlı bir şekilde yakalanarak, saniyelerin bile kritik olduğu erken uyarı süreçlerinde güvenilirlik en üst seviyeye çıkarılıyor.
Dışa Bağımlılık Azalıyor, Lisans Maliyetleri Ülkede Kalıyor
Bu proje sadece akademik bir çalışma olmakla kalmıyor; aynı zamanda stratejik bir hamle özelliği taşıyor. Geliştirilecek çekirdek yazılım prototipinin AFAD ve Kandilli Rasathanesi gibi ulusal izleme merkezlerinde kullanılması öngörülüyor. Bu adım, deprem izleme teknolojilerinde yurt dışına ödenen yüksek lisans maliyetlerinin önüne geçilmesini ve verilerimizin yerli yazılımlarla korunmasını sağlayacak.
Farklı Alanlarda Kullanım Potansiyeli
Yazılımın yetenekleri sadece depremle sınırlı değil. Geliştirilen bu çekirdek teknoloji; yapısal sağlık izleme, jeofizik aramalar ve akustik analizler gibi geniş bir mühendislik yelpazesinde de kullanılabilecek. Prof. Dr. Murat Utkucu’nun danışmanlığında, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nden araştırmacıların da desteğiyle yürütülen projede 5 bursiyer de geleceğin bilim insanı olarak yetişiyor.
